Op koers met het teamkompas
De kwaliteit van de samenwerking bepaalt de kwaliteit van het resultaat. In de praktijk blijkt keer op keer weer dat teams die bewust stilstaan bij hun manier van werken beter presteren, meer werkplezier ervaren en veerkrachtiger omgaan met veranderingen. Het teamresultaat is dus onlosmakelijk verbonden met de kwaliteit van de samenwerking.
Vier pijlers
Het Teamkompas biedt houvast om als team op koers te blijven of de koers te verleggen waar nodig. Het model bestaat uit vier samenhangende pijlers die richting geven aan teamontwikkeling. De fase waarin een team zicht bevindt (hoe lang werkt dit team al samen en hoeveel aandacht is er eerder besteed aan de afzonderlijke pijlers?) bepaalt in belangrijke mate de volwassenheid op deze vier pijlers.
Boven- en onderstroom
De bovenstroom bevat de zichtbare en vaak ook meetbare aspecten van een team. De onderstroom gaat over de niet direct zichtbare, relationele aspecten: gevoelens, belangen, macht en invloed, angst om fouten te maken, verborgen conflicten, etc.
Zijn we een taakteam of volkstuinteam?
Een taakteam bestaat uit teamleden die onderling afhankelijk zijn van elkaar voor het behalen van een doel. Een projectteam bijvoorbeeld. In een volkstuinteam werken mensen naast elkaar. Bijvoorbeeld een afdeling HR, met HR-adviseurs gekoppeld aan afdelingen of organisatie-onderdelen. Een MT is ook vaak een volkstuinteam. De term ‘volkstuinteam’ is geïntroduceerd door Martijn Vroemen. Vanzelfsprekend bepaalt het type team de wijze waarop aan de vier dimensies van het Teamkompas invulling wordt gegeven.
1. Bestaansrecht – Waarom zijn we er?
Het bestaansrecht van een team gaat over het gezamenlijke doel: waarom doen we wat we doen? Het antwoord hierop is verankerd in de ambitie van het team en de strategische koers van de organisatie. Teams die hun bestaansrecht helder hebben, kunnen hun keuzes en prioriteiten beter afstemmen op het grotere geheel. Dit vraagt om verbinding met het organisatiebeleid en een gedeeld besef van de toegevoegde waarde van het team aan de organisatie.
2. Inrichting – Hoe zijn we georganiseerd?
De pijler ‘Inrichting’ richt zich op de verdeling van rollen, taken en bevoegdheden binnen het team. Wie is waarvoor verantwoordelijk? Teamtaakvolwassenheid betekent dat iedereen zijn verantwoordelijkheid kent en neemt, binnen de kaders die samen zijn afgesproken. ‘Inrichting’ gaat ook over de wijze waarop het team met elkaar overlegt en besluiten neemt. Welke afspraken zijn er over de wijze van overleggen: wanneer overleggen we, hoe bereiden we dat voor, overleggen we effectief?
3. Teamdynamiek – Hoe gaan we met elkaar om?
Een krachtig team kent de waarde van open communicatie en psychologische veiligheid: Kan ik me vrij uitspreken zonder angst voor de onderlinge relaties met mijn collega’s en leidinggevende(n)? In deze pijler staan gespreksvaardigheden, het benutten van persoonlijke kwaliteiten en het werken aan een inclusieve cultuur centraal. Teams floreren als er ruimte is voor verschillen, als fouten maken bespreekbaar is en als ieder teamlid invloed kan uitoefenen. Dit vraagt om emotionele volwassenheid, het vermogen om met spanningen en conflicten om te gaan en de moed om eigenheid te tonen. Vertrouwen, openheid en het elkaar echt leren kennen vormen de basis voor duurzame samenwerking.
4. Samenwerking met anderen – Hoe verbinden we ons met de buitenwereld?
Een team staat nooit op zichzelf. In deze pijler staat de samenwerking met andere teams, (keten)partners en externe belanghebbenden centraal. Hoe dragen we bij aan de gezamenlijke opgave? Hoe stemmen we af over de grenzen van het team heen? Effectieve teams bouwen aan relaties, stemmen verwachtingen af en zoeken actief de verbinding met anderen in het systeem waarin zij opereren. Zo versterken ze hun impact en vergroten ze hun leervermogen.
De rol van de leidinggevende is het kloppende HART van het team
Een goed functionerend team heeft richting, ritme en verbinding nodig. In die dynamiek vervult een leidinggevende het kloppende hart: degene die de energie, focus en dynamiek in het team in belangrijke mate beïnvloedt. Die ‘zuurstof’ rond pompt, als verbindende schakel tussen de teamleden, doelen en bredere organisatiecontext.
Organisatiecultuur en individueel script
Tenslotte hebben onze teamcoaches kennis van de wijze waarop de ongeschreven regels in kaart kunnen worden gebracht. Wat zijn helpende en belemmerende patronen? Welke cultuurelementen spelen een rol?
Het Hartelijk Gefaciliteerd Teamkompas helpt teams om met regelmaat het gesprek te voeren over deze vier pijlers. Zo ontstaat een gedeelde koers, ruimte voor reflectie en het vermogen om samen te groeien. Op koers zijn betekent niet stilstaan, maar bewust navigeren als team. Periodiek reflecteren, terug- en vooruit kijken draagt bij aan leren en verbeteren.
Aan de slag met jouw team?
Kan de samenwerking beter in jouw team? Zie je dat er focus en energie weg lekt tijdens overleggen? Dat is vaak een teken dat er iets aan de hand is op één van de vier aandachtsgebieden van het Teamkompas. Is het goed eens stil te staan bij de wijze van besluiten nemen en communiceren? Dát kan! Neem vrijblijvend contact op en we maken kennis via Teams om jouw vraag te verkennen.
Onze aanpak
Het is maatwerk. Wat er nodig is, is afhankelijk van wat er speelt. We beginnen met een intake met de leidinggevende. En maken samen met het team de diagnose: wat gaat goed? Wat kan beter? Wat zijn energiegevers en -vreters? Door dit inzicht ontstaat overzicht: Waar is ruimte voor groei gelet op de aandachtsgebieden uit het Teamkompas?
Onderstaande stappen in de gezamenlijke reis geven een beeld van een mogelijke aanpak.
Liever een training om meer grip op de onderstroom te krijgen als leidinggevende of projectleider?
Zodat jij voortaan jouw eigen team kan faciliteren en begeleiden in hun ontwikkeling? Kan ook. Met de training ‘Groespdynamica’. Praktische handvatten om de volgende dag mee aan de slag te gaan in jouw (project-)team en meer grip te krijgen op de onderstroom.
